امکان نقل و انتقال سپرده‌ها وجود ندارد
شنبه ۲۰ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۵۸
کد مطلب: ۵۶۲۳۱
 
 
Share/Save/Bookmark
 
 هفته‌نامه تجارت‌فردا در گفت‌وگویی با امیرحسین امین آزاد، نقل و انتقال سپرده‌ها را از نگاه قانونی بررسی کرده است. این صاحب نظر حوزه پولی و بانکی معتقد است از لحاظ قانونی امکان نقل و انتقال سپرده‌ها وجود ندارد؛ چراکه بستر قانونی این کار فراهم نشده است.
 
 او در توضیح این موضوع افزوده است که طبق قاعده افتتاح حساب، چه حساب سپرده قرض‌الحسنه باشد چه سپرده جاری باشد، شرایطی باید از سوی مشتری و بانک رعایت شود. به این معنا که دستورالعمل‌هایی برای افتتاح حساب جاری، سپرده مدت‌دار و... وجود دارد. براساس این قاعده بانک باید مواردی را کنترل کند تا صلاحیت مشتری را برای افتتاح حساب بررسی کند. 
 
به‌عنوان مثال مشتری محجور است یا خیر. اگر غیر از این باشد امکان افتتاح حساب برای این فرد وجود ندارد. او با افزودن این نکته که قوانین مربوط به افتتاح حساب از قبل از انقلاب هم بوده که در دهه‌های اخیر یک موضوع دیگر نیز اضافه شده است که راس آن مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم است. به این قاعده یکسری الزامات دیگر هم اضافه شده که مشتریان را تقسیم‌بندی کرده و متناسب با آن خدماتی که باید به آنها ارائه شود به پایه و غیرپایه تقسیم شده است.
 
 در این چارچوب یکسری مقررات طولانی وجود دارد که براساس آن مشتری قبل از آنکه خدماتی از بانک بگیرد، باید چه شرایطی داشته باشد، چه مدارکی را ارائه دهد و بانک چه کنترل‌هایی باید انجام دهد تا در نهایت به این نقطه برسد که بانک اعلام کند شما شرایط کافی را برای افتتاح حساب دارید. افتتاح حساب هم خود قواعدی دارد که براساس قانون عملیات بانکی بدون رباست. به این معنا که سپرده یا قرض است یا سرمایه‌گذاری است. 
 
سرمایه‌گذاری در قالب وکیل و موکل  انجام می‌شود. یعنی بانک وکالت مشتری را که حساب سپرده مدت‌دار باز کرده است به عهده دارد و به نیابت موکل خود از منابع آن در چارچوب عقود اسلامی استفاده می‌کند و اگر سودی حاصل شد آن را به سپرده‌گذار می‌دهد. در نوع قرض‌الحسنه نیز داستان دیگری است.
 
 در این چارچوب قواعدی که بانک‌ها برای افتتاح حساب دارند، به‌‌گونه‌ای نیست که امکان تعویض سپرده‌گذار وجود داشته باشد. درواقع شما نمی‌توانید بگویید که امروز من سپرده‌گذار هستم و فردا دیگری می‌آید و سپرده‌گذار محسوب می‌شود. مگر اینکه سپرده از ابتدا به‌صورت سپرده مشترک افتتاح شده باشد و اجازه برداشت صددرصدی داشته باشد؛ در غیر این صورت، شما در قرارداد اجازه‌ای برای انتقال سپرده به دیگری ندارید. امین آزاد در ادامه گفت‌وگو با اشاره به انتقال‌های قهری این مورد را تنها حالت استثنا می‌داند. او در توضیح این نوع انتقال می‌گوید: اگر سپرده‌گذار فوت کند و مطابق با قواعد انحصار وراثت را انجام دهند و مدارک لازم را به بانک بدهند، براساس چارچوب موجود سپرده بین ورثه متوفی تقسیم می‌شود. البته حالت‌های استثنایی هم وجود دارد که مانده حساب به کسی منتقل شود به غیر از کسی که حساب را افتتاح کرده است. بنابراین اصولا چارچوبی فراهم نیست که شما طبق آن بتوانید بدون اینکه قراری با بانک گذاشته باشید، سپرده‌های خود را به دیگری منتقل کنید.