تسهيل روابط بانكی انگليس - ايران
يکشنبه ۲۱ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۰۲
کد مطلب: ۵۶۲۵۷
 
 
Share/Save/Bookmark
 
روزنامه اعتماد نوشت: در آستانه سفر بوریس جانسون، وزیر امور خارجه انگلیس به تهران، وزارت امور خارجه انگلیس در حال مطالعه بسته‌ای از اقدامات به منظور تسهیل روابط تجاری با ایران است. 
 
اين در حالي است كه انگلستان به عنوان مهم‌ترين متحد اروپايي آمريكا، از مدتي پيش نسبت به رويه دونالد ترامپ، رييس جمهوري آمريكا هشدار داده بود و مقامات اين كشور از جمله وزير خارجه اعلام كردند به توافق برجام پايبند خواهند ماند و از ايالات متحده نيز خواستند به اين معاهده بين‌المللي متعهد باقي بماند.
 
از سوي ديگر با اجراي برگزيت و خروج بريتانيا از اتحاديه اروپا، جزيره‌نشينان را واداشته تا روابط اقتصادي گسترده‌تري با جهان برقرار كنند چرا كه تحليل‌ها حاكي از آن است كه اين جدايي براي انگلستان ارزان نخواهد بود و مشكلات اقتصادي مي‌تواند بر اين كشور خيمه بزند.
 
آن‌طور كه تسنيم به نقل از گاردين گزارش مي‌دهد، در آستانه سفر بوریس جانسون، وزیر امور خارجه انگلیس به تهران، وزارت امور خارجه انگلیس در حال مطالعه بسته‌اي از اقدامات به منظور تسهیل روابط تجاری با ایران است.
 
بر اين اساس حوزه‌هاي کلیدی مورد بحث میان طرفین احتمالا شامل ادعای ایران برای دریافت میلیاردها دلار خسارت بابت بلوکه شدن دارایی‌هاي شرکت‌هاي ایرانی در دوران تحریم، تسهیل روابط بانکی شرکت‌ها و اشخاص ایرانی مشغول فعالیت در انگلیس و دشوارتر از همه، کاهش تهدیدات ناشی از تحریم‌هاي امریکا بر شرکت‌هاي فعال در ایران خواهد بود. جانسون این هفته در اقدامی غیرمعمول با سفر به واشنگتن، نظر دونالد ترامپ در مورد خروج از برجام را به چالش کشید.
 
این گزارش حاکی است، مقامات ایرانی معتقدند که بسته وزارت خارجه انگلیس، به حل مسائل باقیمانده میان دو کشور کمک خواهد کرد. از زمان لغو تحریم‌هاي ایران در ژانویه ٢٠١٦، تهران با موانع جدی در پیوستن مجدد به بازار جهانی مواجه بوده است. از نگاه تهران، انگلیس به طور ویژه تمایل چندانی از خود برای برداشتن گام‌هاي جدی جهت اطمینان‌بخشی به فعالان بازار در مورد تجارت با ایران یا حل مسائل بانکی نشان نداده است.
 
با گذشت حدود ٢ سال از لغو تحریم‌ها، به دلیل ترس از تحریم‌هاي پابرجای دولت آمریکا هنوز هیچ بانک تراز اول اروپایی آماده تجارت با ایران نیست. برخی بانک‌هاي کوچک‌تر اروپایی که اکثر آنها هیچ فعالیتی در آمریکا ندارند، شروع به تسهیل پرداخت‌ها به مقصد و مبدا ایران کرده‌اند اما فضای حاکم در انگلیس به گونه‌اي است که حتی سفارت ایران نیز بعد از وقفه‌اي ٤ ساله در اوت ٢٠١٥ بازگشایی شد، نتوانسته یک حساب بانکی برای خود افتتاح كند.
 
در حال حاضر ايران اگر بتواند از اين فرصت استفاده كند و از سوي ديگر اختلافات منطقه‌اي و بين‌المللي هم امكان گسترش روابط را بدهند، افزايش روابط با بريتانيا مي‌تواند تبديل به نقطه عطف در اقتصاد ايران شود. باز شدن گره از دست نظام بانكي مي‌تواند پتانسيل رشد و توسعه اقتصادي در ايران را افزايش دهد.
 
در حال حاضر هیچ بانک انگلیسی با  ایران همکاری نمی‌کند و از زمان انعقاد برجام تنها برای امضای چند موافقتنامه تجاری معدود بین دو کشور تلاش‌هایی صورت گرفته است اما هیچ کدام از آنها تاکنون نتوانسته‌اند تامین مالی مورد نیاز را برای اجرایی شدن به دست بیاورند. ایران از این مساله ناخرسند است که لندن حتی نتوانسته بانک آربی‌اس را که عمده سهام آن متعلق به دولت انگلیس است، نسبت به همکاری با تهران مجاب كند.

متحد ديرينه عربستان
 
با اين وجود هرچه انگلستان در حوزه‌ سياسي و بين‌المللي مي‌تواند براي ايران مهم محسوب شود، در حوزه اقتصادي روابط دو كشور هيچ‌گاه آنقدر گرم نبوده است. البته در سال‌هاي پس از انقلاب هيچ‌گاه روابط سياسي دو كشور از ثبات چنداني برخوردار نبوده است و تنش ها گهگاه تشديد هم شد و حتي يك بار سفارت انگلستان در تهران اشغال شد.
 
در طرف مقابل بررسي روابط ايران و بريتانيا در حوزه اقتصاد نشان مي‌دهد كه ايران هيچ‌گاه با اين كشور روابط چشمگير اقتصادي نيز نداشته است. مجموع مراودات اين دو كشور از سال ١٣٨٩ تا ١٣٩٦ به بيش از سه ميليارد و ٥٠٠ ميليون دلار مي‌رسد كه به هيچ عنوان رقم تعيين‌كننده‌اي نيست. اين رقم چيزي نزديك به كل مراوده يك سال ايران و آلمان است و به همين دليل شايد اين پرسش مطرح شود كه روابط ايران با انگلستان از چه مزيتي برخوردار است؟ انگلستان سال‌ها است از يك كشور صنعتي به معناي توليدكننده كالا به سمت يك اقتصاد مالي حركت كرده است و به همين دليل در حوزه يورو نيز بيشترين و قدرتمندترين بانك‌ها در اين كشور قرار دارند. در پايتخت انگلستان، لندن بسياري از بانك‌هاي برجسته جهان، اعم از اروپايي، آمريكايي و آسيايي شعبه دارند. همچنين پس از توافق برجام، ايران در برقراري روابط بانكي ناكام مانده است، اكنون به نظر مي‌رسد مقامات انگليسي نيز بيش از هر چيز بر اين بخش تاكيد دارند و مي‌خواهند فرصت را براي ايجاد روابط بانكي آماده كنند.
 
از طرف ديگر روابط گرم و سنتي انگليسي‌ها با شيخ‌نشين‌هاي خليج فارس به ويژه عربستان سعودي نيز بايد مدنظر مقامات كشور و فعالان اقتصادي قرار بگيرد. تاكنون اين كشور نسبت به اقدامات دخالت‌جويانه سعودي‌ها در كشورهاي منطقه و به ويژه يمن سكوت كرده است و كار به جايي رسيده كه اپوزيسيون دولت محافظه‌كار، يعني حزب كارگر در پارلمان انگليس بارها نسبت به رويه مقامات دولتي‌ اين كشور اعتراض كردند اما خريدهاي كلان عربستان سبب مي‌شود دولتي‌ها به‌رغم هر اعتراضي كه در پارلمان مي‌شود به اين روند ادامه دهند. ساده‌لوحانه است كه تصور شود مقامات انگليسي به راحتي از خير مراوده با عربستان بگذرند؛ درنتيجه ضمن اينكه از فرصت‌هاي به دست آمده از اين برنامه بايد استفاده كرد، عواقب هر تحولي بايد مورد توجه مسوولان باشد.